kontakt

Witamy w serwisie Projektu Chwarszczany

Naszym celem jest prezentowanie i promocja Chwarszczan i regionu. Znajdą się tutaj informacje z różnych źródeł. Zarówno oficjalne dotyczące życia miejscowości jak i przyrody, turystyki, historii etc.

W Chwarszczanach zachowała się kaplica zakonu templariuszy, przy której od 2004 roku prowadzone są badania archeologiczne. Obecnie przy kaplicy powstaje muzeum dotyczące dziejów zakonów rycerskich.
25 sierpnia 2005 na obszarze dawnego założenia klasztornego templariuszy powstał Park Kulturowy Chwarszczany

aktualne wiadomości

Dofinansowanie I etapu renowacji Kaplicy Templariuszy w Chwarszczanach

        W grudniu 2010 roku zakończyliśmy opracowanie projektu I etapu remontu kościoła pw. św. Stanisława Kostki w Chwarszczanach. Jest to uwieńczenie kilkuletnich starań o dofinansowanie wykonania tej dokumentacji. Należy podkreślić, że działania na rzecz restauracji i rewitalizacji dawnej kaplicy zakonnej templariuszy i joannitów to długotrwały, nie przynoszący od razu widocznych efektów proces, w realizacji którego należy wykazać się cierpliwością, konsekwencją i odpornością na "negatywne oddziaływania otoczenia".
        Dotychczasowe starania wielu zaangażowanych osób i instytucji pozwalają z optymizmem patrzeć w przyszłość. Należy przypomnieć, iż do tej pory w oparciu o uzyskane dotacje wykonano specjalistyczne badania i ekspertyzy (2004-2005) oraz dokumentację konserwatorską kaplicy (2008), niezbędną do stworzenia projektu jej rewitalizacji. Kolejnym etapem było znalezienie środków na sfinansowanie programu remontu. Opracowanie takie jest znacznie droższe od standardowego z uwagi na wyjątkowe walory historyczno-architektoniczne budowli, jak również problemy konstrukcyjne wynikające z wieku obiektu. Dlatego podjęto decyzję o podziale projektu remontu na dwa etapy dotyczące górnej i dolnej partii kościoła. Ostatecznie dzięki zaangażowaniu "przyjaciół kaplicy" i osobistej determinacji proboszcza parafii sarbinowskiej ks. Janusza Wróblewskiego złożyliśmy wniosek i uzyskaliśmy dofinansowanie w konkursie zorganizowanym przez Zachodniopomorski Urząd Marszałkowski. Pozyskane środku w wysokości 38000 zł wykorzystano na przygotowanie opracowania pn. Projekt architektoniczno-budowlany renowacji kościoła pw. św. Stanisława Kostki w Chwarszczanach. Etap I - remont dachu. W ramach dokumentacji ujęto m.in. ekspertyzę budowlaną stanu technicznego konstrukcji więźby dachowej i jej posadowienia, projekt budowlany remontu więźby dachowej i wymiany pokrycia dachowego, inwentaryzację budowlaną, koncepcję konserwatorską, kosztorys inwestorski z przedmiarem robót. Całość opracował zespół specjalistów związanych z ośrodkiem szczecińskim.
        Obecnie podjęte zostały prace mające na celu uzyskanie pozwolenia na budowę i pozyskanie środków na podjęcie prac remontowych; złożony zostanie także kolejny wniosek w celu dofinansowania dokumentacji projektowej remontu dolnej części kościoła. W związku z negatywnymi działaniami, które doprowadziły do likwidacji Parku Kulturowego Chwarszczany, podjęliśmy także starania mające na celu zwiększenie ochrony unikatowego w skali europejskiej zabytku jakim niewątpliwie jest kościół i pozostałości dawnego dworu zakonnego templariuszy i joannitów. Szczerze i serdecznie zapraszam do dalszego propagowani idei chwarszczańskich i wspierania naszych inicjatyw.

dr Przemysław Kołosowski

Festyn Archeologiczny w Dankowie

Chwarszczany 2010

Szanowni Państwo

organizatorem tegorocznego festynu w Chwarszczanach, który odbędzie się w dniach 21-22 sierpnia jest Stowarzyszenie Grupa Odtwórstwa Historycznego "Komandoria Chwarszczany". Informacji na temat organizacji imprezy udziela prezes stowarzyszenia Pan Tomasz Osak
tel. kontaktowy: 0 697 253 615, e-mail: osa-ak2@wp.pl

Konwent Zakonów Rycerskich - Chwarszczany 2009

i imprezy towarzyszące:
Festyn Historyczny
TILIA - Targi Inicjatyw Lokalnych i Awangardowych
Szlacheckie Lato z Radiem

Sobota 8 sierpnia 2009

11.00 Oficjalne otwarcie imprezy
12.00-13.00 Grupa DRA z Czaplinka (pieśni średniowieczne w kaplicy zakonnej)
13.00-14.00 Rogi Hittinu 1187. Z dziejów obecności krzyżowców w Lewancie - prelekcja (dr Marian Małecki, Uniwersytet Jagielloński, kaplica zakonna)
14.00-15.00 10 lat badań nad templariuszami - prelekcja (dr Przemysław Kołosowski, Projekt Chwarszczany, kaplica zakonna)
11.30-15.00 Zespoły Gędźba z Wolina, Grupa DRA z Czaplinka, Ars Antiqua z Bierzwnika, Cornu Cervi z Kopańca (muzyka średniowieczna, koncertowanie w plenerze)

Wydarzenia rycerskie
9.00-11.00 Przemarsz krzyżowców starym traktem rycerskim z Boleszkowic do Chwarszczan
11.30-12.30 Pokaz rycerstwa
13.00-14.00 Rycerski tor przeszkód
14.00-14.30 Pokaz rycerstwa
15.00-16.00 Inscenizacja historyczna

Lato z Radiem
15.50- Powitanie
16.00-17.00 Centrum uśmiechu (dla dzieci)
17.00-17.20 Konkurs sceniczny Lata z Radiem
17.20-17.40 Pokaz kulinarny kuchni staropolskiej
17.40-18.00 Konkurs sceniczny Lata z Radiem
18.00-18.40 Występ Krzysztofa Tyńca
18.40-19.00 Konkurs sceniczny Lata z Radiem
19.05-20.40 Koncert Jacka Kowalskiego z zespołem

Niedziela 9 sierpnia 2009

9.00-10.00 Msza w kaplicy zakonnej (kościół pw. św. Stanisława Kostki)
17.00-18.30 Koncert muzyki dawnej w kaplicy zakonnej:
Cécile Kempenaers, sopran
Boccheriniensemble Berlin
Luigi Boccherini: Stabat Mater (Sopran und Streichquintett)
Libre Vermeil: "Mariam matrem" (sopran i instrumenty)
Anonymus (Sredniowiecze): "Humane lingue organis" (sopran i instrumenty)
Arvo Pärt: Summa i Psalom für Streichquintett

W trakcie: średniowieczny obóz rycerski, łucznictwo dla publiczności, warsztaty dawnego rzemiosła, sokolnicy, TILIA, PZK (krótkofalowcy) z Dębna (pragram), promocja "Gazety Rycerskiej" "Odkrywcy", "Archeologii Żywej".

Patronat:
"GAZETA RYCERSKA", "ARCHEOLOGIA ŻYWA"

Główni organizatorzy wydarzenia:
Projekt Chwarszczany (Przemysław Kołosowski)
Stowarzyszenie Szlak Templariuszy (Maciej Sałański)
Gmina Boleszkowice (wójt Jan Woźniak)
Sołectwo Chwarszczany (sołtys Eugeniusz Mroczkowski, rada Grzegorz Bar, Wiesław Suski)

Festyn Historyczny Chwarszczany 2008
"Krzyżowcy i Saraceni na szlaku do Ziemi Świętej"
16-17 sierpnia 2008

        Główna idea wydarzeń nawiązuje do średniowiecza

        W ostatniej ćwierci XIII wieku chrześcijanie wciąż żyją nadzieją na odzyskanie Jerozolimy i całej Ziemi Świętej. Sytuacja jest dramatyczna. Ciężkie chmury zebrały się nad Królestwem Jerozolimskim, którego posiadłości stopniały do wąskiego pasa nad Morzem Śródziemnym. Stolicą krzyżowców jest teraz Akka. Rycerze przyjeżdżają z Europy by spełnić swój krucjatowy obowiązek. W chrześcijańskich królestwach trwa zaciąg do armii krzyżowców.
Przyjrzyjmy się przez moment jednemu z takich miejsc. Oto Chwarszczany na Szlaku Templariuszy...
Chwarszczany niedawno stały się najważniejszą placówką zakonu w tej części Europy. Tu rezyduje preceptor - zwierzchnik okolicznych komandorii. Dzięki poważaniu, którym obdarzani są templariusze - tu podpisywane są ważne dokumenty o regionalnym znaczeniu. Powstają nowe zabudowania komandorii godne rangi tego miejsca. Nad wszystkim góruje nowa gotycka kaplica z dwiema wieżami symbolizującymi rycerski charakter zakonu.
Nie jest więc dziwne, że to tu przybywają rycerze z okolicznych posiadłości i zamków, mieszkańcy regionu i zakonnicy Świątyni z komandorii w Rurce, Lietzen, Tempelhof, Małej Oleśnicy; Sulęcina, Wielkiej Wsi, Wałcza, Czaplinka oraz bracia ze wschodnich rubieży.
        Przybysze - tworzą obóz rycerski, w którym obowiązują zakonne reguły: z jednej strony ćwiczenia, zaprawy, turnieje, gonitwy konne, ceremoniał, ale też jutrznia, prymaria, tercja, seksta, nona, nieszpory, kompleta. Słychać psalmy. Non nobis, Domine, non nobis, sed Nomini Tuo, da gloriam. Niebawem nowi bracia zostaną przyjęci do zakonu. Osobistości przybywające do komandorii są witane zgodnie z ceremoniałem. Trwa zwykłe obozowe życie: warty i straże, ćwiczenia i zawody w strzelaniu z łuku i w innych umiejętnościach bojowych, a w obozowej kuchni gotuje się strawa. Pracują rzemieślnicy: kowal pracowicie wykuwa miecz, zakonni cieśle kończą właśnie prace nad nową olbrzymią machiną wojenną zwaną trebuchet. Czas wypróbować jej niszczycielską moc.
Wokół obozu: starcy, kobiety, dzieci - rodziny przybyłych rycerzy, duchowni, mieszkańcy pobliskich miast, chłopi z zakonnych wiosek, wędrowni kramarze, kuglarze, włóczędzy i żebracy.
Nastrój jest podniosły i natchniony (przecież jadą do Świętej Ziemi) ale i bardzo bojowy (będą walczyć za wiarę). Coś wisi w powietrzu. Wystarczy mała iskra.
        Jest jednak wciąż szansa na pokojowe rozwiązanie. Do obozu przybywają posłowie saracenów - spodziewając się zastać w Chwarszczanach mistrza Świątyni. Dochodzi do rozmów. Wszystko jest na dobrej drodze jednak słowa przypadkowo i pochopnie rzucone przez kogoś z dowódców Franków niweczą cały wysiłek. Posłowie odjeżdżają do swego umocnionego obozu urażeni i zdeterminowani wygnać Franków z Ziemi Świętej. Dochodzi do oblężenia obozu posłów i ich straży przez wojska zakonne i przybyłych krzyżowców. Trebusz pracuje. Walka zostaje przerwana przez mistrza templariuszy - saraceni w pokoju odchodzą. Atak na posłów pieczętuje jednak nieuchronność wojny. Jeszcze tylko ostatnia msza, ustawienie szyków i oddziały już pod jednym dowództwem uroczyście wyjeżdżają w ostatnią dla wielu podróż...

+ + +

Plan wydarzeń (propozycja)

Piątek 15 sierpnia - dzień przygotowań
- Przybycie pierwszych grup rycerzy, rzemieślników i kramarzy.
- Około 18.00 do Chwarszczan przybędzie po wędrówce-pielgrzymce grupa rycerzy z Niemiec (organizator: Stowarzyszenie Grupa Odtwórstwa Historycznego "Komandoria Chawrszczany).
- Po południu - próby koncertowe Scholi Teatru Węgajty.

Sobota 16 sierpnia - pierwszy dzień imprezy
10.00 - 12.00 - (przed oficjalnym rozpoczęciem festynu) bieg przełajowy "Śladami bitwy pod Sarbinowem". Sport - rekreacja - historia.

        Idea - latem 1758 roku, na polach położonych między miejscowościami Sarbinowo, Gudzisz, Chwarszczany i Cychry miała miejsce jedna z najkrwawszych batalii XVIII stulecia w historiografii znana jako bitwa pod Sarbinowem. Naprzeciw siebie stanęły wojska pruskie króla Fryderyka II i armia rosyjska dowodzona przez generała Wiliama Fermora. Epizod ten stanowił część wojny siedmioletniej (1756-1763) prowadzonej o dominację na kontynencie pomiędzy mającym coraz większe aspiracje państwem pruskim, a Austrią, Rosją i ich sprzymierzeńcami. Przebieg konfliktu pośrednio dotyczył także państwa polskiego, którego królem był władca Saksonii August III.
        Rankiem 25 sierpnia rozpoczęła się wyczerpująca dla obu stron bitwa, która z przerwami trwała kilkanaście godzin. Po stronie pruskiej walczyło około 36000 żołnierzy, po rosyjskiej 44000. Paradoksem historii jest, że w tej prusko-rosyjskiej bitwie po obu stronach brali udział oficerowie polscy, w tym także ochotnicy. Po stronie rosyjskiej walczyli m. in. książę Lubomirski, Antoni Sułkowski, po pruskiej dowódca huzarów książę Małachowski. W krwawej, nierozstrzygniętej walce poległo według najbardziej tragicznych wyliczeń około 30000 ludzi. W wyniku ostrzału artyleryjskiego zniszczeniu uległa m. in. dawna zabudowa dworu zakonnego w Chwarszczanach. Po bitwie pozostała legenda podtrzymywana przez obie strony przypisujące sobie zwycięstwo. Częścią tej historii jest zapomniany obraz wielkiego polskiego malarza Wojciecha Kossaka zatytułowany Bitwa pod Sarbinowem, wykonany w 1899 roku na zlecenie cesarza Wilhelma II, obecnie eksponowany w budynku dawnych koszar pruskich w Poczdamie.
        Przypadająca w tym roku 250 rocznica skłania do podjęcia działań mających na celu przypomnienie tego co się wtedy wydarzyło. Nie chodzi o gloryfikację bitwy i jej uczestników, ale o przekazanie pewnej wiedzy - pokazanie fragmentu historii; zachowanie pamięci o ludziach i zdarzeniach które odegrały znaczącą rolę w kształtowaniu nowożytnych dziejów Chwarszczan i okolicznych miejscowości. Jedną z inicjatyw mających na celu przypomnienie tego wydarzenia będzie bieg przełajowy przez część obszaru zmagań bitewnych - obecne pogranicze gmin Dębno i Boleszkowice.
Start i meta w Parku Kulturowym Chwarszczany. Początek przy kaplicy zakonnej w Chwarszczanach (obóz polowy wojsk rosyjskich), dalej lasem w kierunku Dargomyśla (miejsce ataku zaczepnego wojsk pruskich), następnie lasem w kierunku Dworskich Łęgów (miejsce walk w trakcie odwrotu rosyjskiego) i stamtąd starym jeszcze zakonnym szlakiem z Cychr pod kaplicę w Chwarszczanach. Razem 7,2 km dla ducha i ciała...
        Organizatorzy: Stowarzyszenie "Inspiracje" z Dębna, Projekt Chwarszczany, Stowarzyszenie Szlak Templariuszy.

Więcej na temat spraw organizacyjnych biegu na http://www.lubuskiportal.fc.pl

11.00 - 13.00 - Turniej łuczniczy dla bractw rycerskich. Łuk tradycyjny, różne konkurencje, w okolicach obozu rycerskiego. Organizator: Grupa Odtwórstwa Historycznego "Komandoria Chwarszczany".
14.00 - Oficjalne otwarcie imprezy (przed kaplicą). Przemarsz bractw rycerskich spod kaplicy na teren obozu rycerskiego.
14.30 - 16.00 - Turniej konny (Castrum Stargarde).
16.30 - 18.00 - Walki rycerzy pieszych.
16.30 - 18.00 - Turniej łuczniczy dla publiczności (grupa z Pruszkowa).
18.30 - 20.00 - Turniej dla grup rycerskich (3 osoby) - miotania trebuszem (średniowieczna machina oblężnicza) na celność i skuteczność (mała kopia machiny - zasięg około 20 metrów).
18.00 - 19.30 - Promocje przygotowywanych publikacji z pokazem multimedialnym. Przewidziane pytania i dyskusje.
- "Rurka" - wieś templariuszy, dr Przemysław Kołosowski, Projekt Chwarszczany.
- "Rogi Hittinu 1187" - dr Marian Małecki, Uniwersytet Jagielloński.
20.15 - 21.00 - Inscenizacja. Udział biorą: krzyżowcy, Saraceni (rycerze piesi i konni).
21.10 - 21.30 - Teatr ognia (grupa z Pęzina).
21.45 - 23.00 - Koncert w kaplicy (premiera) - "Między Wschodem a Zachodem. Krzyżowcy i Saraceni na szlaku do Ziemi Świętej". Wystąpi Schola Teatru "Węgajty" z udziałem muzyka z Iranu.

Niedziela 17 sierpnia
11.00 - 12.00 - msza w kaplicy zakonnej
14.00 - 14.30 - prezentacja rycerstwa pod kaplicą i przemarsz do obozu rycerskiego
14.30 - 16.00 - turniej łuczniczy dla publiczności (grupa z Pruszkowa)
14.30 - 15.00 - prezentacja kopii obrazu Wojciecha Kossaka "Bitwa pod Sarbinowem" (dr Przemysław Kołosowski, Projekt Chwarszczany)
14.45 - 15.30 - pokaz walk pieszych
15.45 - 17.00 - turniej konny (Castrum Stargarde)
17.00 - 17.30 - apel rycerstwa przed wyruszeniem do Ziemi Świętej, wymarsz z obozu rycerskiego.
17.30 - zakończenie festynu historycznego.

W trakcie festynu (sobota 14.00 - 19.00, niedziela 14.00 - 17.30) pokaz rzemiosła: dawne garncarstwo pradziejowe i średniowieczne (Agnieszka z Poznania), dawne bursztynnictwo (Eryk z Torunia), dawne gry z epoki krucjat (Piotr z Elbląga), warsztaty tańca tradycyjnego (Schola "Węgajty").
Inne atrakcje - trzynastowieczny zakonny obóz rycerski i obóz saraceński, strzelanie z łuku dla publiczności, wybijanie monety chwarszczańskiej, podpłomyki z chwarszczańskim miodem i napary z miejscowych ziół (mięta, rumianek z jabłkiem i miodem, Kasia ze Szczecina, łazarze), pokaz archeologii, wystawa poświęcona bitwie sarbinowskiej - prezentacja kopii obrazu Wojciecha Kossaka "Bitwa pod Sarbinowem". W trakcie festynu muzyka średniowieczna. Przy obozie rycerskim kramy historyczne i stoiska gastronomiczne. Współczesna gastronomia i gadżety w oberży "Templum" i jej okolicy.

Niebawem podany zostanie okładny plan wydarzenia .
Partnerem wydarzenia jest Gazeta Rycerska
Więcej informacji z przygotowań - na Szlaku Templariuszy

1307-2007
13 października
Chwarszczany
Upadek zakonu templariuszy

        Rok 2007 jest szczególny dla Chwarszczan i historii templariuszy. Siedemset lat temu 13 października 1307 roku król Francji Filip Piękny, jeden z najpotężniejszych władców ówczesnej Europy, wydał rozkaz aresztowania wszystkich francuskich templariuszy. Była to największa akcja policyjna średniowiecza. Rankiem tego dnia królewscy agenci wkroczyli do każdej z kilkuset komandorii. Templariusze nie stawiali oporu. Był to początek upadku potężnego zakonu. Poszukiwano legendarnych bogactw i kosztowności jakie rzekomo mieli posiadać. Jednak nic nie znaleziono. Zakonników torturowano, oskarżono między innymi o herezję i sodomię. W oparciu o spreparowane dowody wytoczono im proces, w wyniku którego w 1312 roku rozwiązano zakon. Ostateczną decyzję podpisał papież Klemens V. Dwa lata później, 19 marca 1314 roku w Paryżu, na stosie wzniesionym na małej wyspie na Sekwanie spalono ostatniego wielkiego mistrza templariuszy Jakuba de Molay wraz z preceptorem Normandii Godfrydem de Charnay.

        13 października 2007 roku dokonamy symbolicznej rekonstrukcji upadku zakonu templariuszy. Główne wydarzenia odbędą się na terenie Parku Kulturowego Chwarszczany (obszar komandorii templariuszy), a koncert wewnątrz kaplicy zakonnej.
1. "Aresztowanie i śmierć Jakuba de Molay" - rekonstrukcja historyczna i inscenizacja wydarzeń:
- aresztowanie Jakuba de Molay (godz. 13.00 na dziedzińcu przy kościele w Sarbinowie),
- przemarsz uwięzionych templariuszy starą drogą kostrzyńską z Sarbinowa do Chwarszczan (godz. 13.15 - 15.45),
- w trakcie postój - odczytanie zarzutów wobec templariuszy,
- proces i wyrok na dostojników zakonu (Chwarszczany godz. 16.00),
- spalenie Jakuba de Molay i Godfryda de Charnay (godz. 16.15).

2. "Pieśni wędrownych lirników" - koncert Jacka Hałasa (lira korbowa i śpiew) w kaplicy templariuszy (kościół pod wezwaniem św. Stanisława Kostki). Koncert dobroczynny ze zbiórką funduszy na bieżący remont zabytku (godz. 18.00).

3. Prelekcja naukowa z dyskusją na temat aresztowania, procesu i upadku templariuszy - dr Marian Małecki, Uniwersytet Jagielloński (Chwarszczany, świetlica wiejska w centrum wsi, godz. 19.30-21.00).

Cele wydarzenia:
- propagowanie idei renowacji kaplicy zakonnej i unikalnego zespołu średniowiecznych malowideł,
- rekonstrukcja kultury średniowiecznej na terenie Parku Kulturowego Chwarszczany,
- promocja Chwarszczan, gminy i regionu,
- zachęcenie mieszkańców do działań w ramach Parku Kulturowego Chwarszczany,
- ukazanie znaczenia zakonu templariuszy dla średniowiecznej kultury europejskiej.

Główni organizatorzy
Projekt Chwarszczany
Stowarzyszenie Szlak Templariuszy
(dr Przemysław Kołosowski, tel. 604 273 616, kolosowski@chwarszczany.pl, www.chwarszczany.pl; mgr Maciej Sałański, 603 090 918, maciej@templariusze.org, www.templariusze.org).

Współorganizatorzy
Mieszkańcy Chwarszczan, Gmina Boleszkowice, Parafia Rzymskokatolicka w Sarbinowie

Główny sponsor
Multisort.pl

Pozostali sponsorzy
Gmina Boleszkowice
Gospodarczy Bank Spółdzielczy w Barlinku
Oddział w Dębnie
Oddział w Myśliborzu
Stowarzyszenie Szlak Templariuszy

dr Przemysław Kołosowski                         mgr Maciej Sałański

Festyn Historyczny
Chwarszczany 2007

Czas: 17-19 sierpnia 2007
Miejsce: Park Kulturowy Chwarszczany (obszar dawnej komandorii templariuszy i joannitów)

17 sierpnia (piątek)
- warsztaty kultury średniowiecznej (garncarstwo, dawne pieśni)
- budowa obozu rycerskiego
- treningi rycerskie
- biesiada rycerska

18 sierpnia (sobota)
- obóz zakonów rycerskich wzorowany na założeniach z Ziemi Świętej
- konny turniej rycerski (pierwsza odsłona)
- wielka bitwa (bohurt)
- turniej łuczniczy i turniej rzutu włócznią (eliminacje)
- warsztaty dawnej muzyki i tańca
- pokazy dawnego rzemiosła (garncarstwo, bicie monet, warsztat bursztyniarski)
- wieczorem koncert muzyki tanecznej opartej o motywy średniowieczne
- nocne biesiadowanie z muzyką

19 sierpnia (niedziela)
- obóz zakonów rycerskich wzorowany na założeniach z Ziemi Świętej
- konny turniej rycerski (druga odsłona)
- turniej łuczniczy i turniej rzutu włócznią (finały)
- warsztaty dawnej muzyki i tańca
- pokazy dawnego rzemiosła
- wieczorem biesiada na zakończenie

Główni organizatorzy:
Projekt Chwarszczany
Stowarzyszenie Szlak Templariuszy

Główni sponsorzy:
Multisort.pl
PKO BP S.A.

Zakony rycerskie na ziemiach pogranicza to projekt o charakterze kulturalnym i edukacyjnym, mający na celu przede wszystkim aktywizację lokalnych społeczności po obu stronach Odry, poprzez promocję wspólnego dziedzictwa kulturowego, z którego wszyscy mogą czerpać wymierne korzyści (np. w oparciu o rozwój ruchu turystycznego). Projekt dotyczy wybranych obiektów zabytkowych zlokalizowanych na dawnych obszarach pogranicza - Ziemi Lubuskiej, Pomorza i Nowej Marchii. Od XIII wieku na tereny te zaczęli przybywać przedstawiciele zakonów rycerskich: templariuszy, joannitów i Krzyżaków. Zachowały się tu ślady ich działalności m.in. kaplice zakonne templariuszy - po stronie polskiej w Rurce (Rörchen) koło Chojny i Chwarszczanach (Quartchen), po stronie niemieckiej w Lietzen (Lesnica). Pozostały także ruiny zamków joannitów w lubuskim Słońsku (Sonnenburg) i pomorskiej Swobnicy (Wildenbruch). Zachowała się także budowla związana z Krzyżakami - wieża rycerska w Chomętowie (Hermsdorf) koło Dobiegniewu.
Te unikalne zabytki i otaczające je budowle stanowią doskonałe miejsca do promowania wspólnej historii i integracji regionalnej. Celem wszystkich zainteresowanych winna być ochrona tych obiektów, szukanie możliwości restauracji i sposobów ich wykorzystania. Za przykład może służyć Park Kulturowy Chwarszczany utworzony na obszarze dawnego dworu templariuszy i joannitów w Chwarszczanach.

Program konferencji (22 czerwca 2007)

- Zwiedzanie kaplicy templariuszy (ks. Waldemar Grzelec)
- Zwiedzanie Parku Kulturowego w Chwarszczanach (dr Przemysław Kołosowski)
- Rozpoczęcie konferencji (wójt gminy Boleszkowice mgr Jan Woźniak)
- Wprowadzenie - Zabytki projektu "Zakony rycerskie na ziemiach pogranicza" (dr Przemysław Kołosowski, Projekt Chwarszczany)
1. Kaplica i dawna komandoria templariuszy i joannitów w Chwarszczanach - formy ochrony zabytków (mgr Błażej Skaziński, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Zielonej Górze, Delegatura w Gorzowie Wielkopolskim)
2. Odkrywanie historii na Szlaku Templariuszy (mgr Maciej Sałański, Stowarzyszenie Szlak Templariuszy, Gudzisz)
3. Komturia w Lietzen - krótkie spojrzenie na historię i przyszłość, Wolfram Seyfert, Lietzen)
4. Projekt Chwarszczany - działania i perspektywy (dr Przemysław Kołosowski, mgr Dominika Siemińska, Projekt Chwarszczany)
5. Znaczenie zakonów rycerskich i duchownych dla rozwoju Słońska i regionu w okresie średniowiecza - fragment projektu Almanach terratransoderana, dr Waldemar Könighaus, Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie; Annika Souhr, Bernd Vogenbeck, Instytut Historii Stosowanej we Frankfurcie)
6. Swobnica - templariusze i joannici (Roman Czejarek, dziennikarz, Warszawa)
7. Współczesna historia zamku w Swobnicy (mgr Olga Kulesza-Szerniewicz, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie)
8. Najstarszy cmentarz komandorii w Chwarszczanach (dr Iwona Teul-Świniarska, Pomorska Akademia Medyczna w Szczecinie)
9. "Wieża rycerska" w Chomętowie. Dawna siedziba krzyżackich wójtów Nowej Marchii (mgr inż. arch. Henryk Jan Kustosz, Gorzów Wielkopolski, dr Przemysław Kołosowski, Projekt Chwarszczany)

Ritterorden auf den Grenzgebieten ist ein Kultur- und Bildungsprojekt mit dem vorrangigen Ziel, lokale Gemeinschaften beiderseits der Oder zu aktivieren, so durch Förderung der gemeinsamen kulturellen Hinterlassenschaft, aus welcher beide Seiten auch messbare Vorteile schöpfen können (z.B. auf touristischer Basis). Das Projekt gilt ausgewählten Denkmalobjekten in den ehemaligen Grenzgebieten Lebus, Pommern und Neumark. In diesen Gebieten trafen im 13. Jahrhundert erste Ordensvertreter der Johanniter und Kreuzritter ein. Noch erhaltene Spuren ihres Wirkens sind heute u.a. die Templerkapellen: auf polnischer Seite in Rurka (Rörchen) bei Chojna und in Chwarszczany (Quartchen), auf deutscher Seite in Lietzen (Lesnica). Erhalten geblieben sind auch die ruinösen Johanniterschlösser im Lebuser Słońsk (Sonnenburg) und dem pommerschen Swobnica (Wildenbruch). Ebenfalls erhalten geblieben ist ein Bauwerk in Verbindung mit den Kreuzrittern: der Ritterturm von Chomętowo (Hermsdorf) bei Dobiegniew.
Diese einzigartigen Denkmäler und die Bauwerke in ihrer Umgebung bieten sich hervorragend dazu an, die gemeinsame Geschichte und regionale Integration zu fördern. Das Ziel aller Beteiligten sollte sein, diese Objekte zu schützen sowie nach Mitteln und Wegen zu suchen, sie zu restaurieren und zu bewirtschaften. Ein Beispiel hierfür ist der Kulturpark Chwarszczany innerhalb des früheren Templer- und Johanniterhofes.

Programm der Tagung (22. Juni 2007)

- Besichtigung der Templerkapelle (Pfr. Waldemar Grzelec)
- Besichtigung des Kulturparks Chwarszczany (Dr. Przemysław Kołosowski)
- Beginn der Tagung (Bürgermeister der Gemeinde Boleszkowice, Jan Woźniak)
- Einführung: Denkmäler des Projekts "Die Ritterorden in Grenzgebieten" (Dr. Przemysław Kołosowski, Projekt Chwarszczany)
1. Kapelle und frühere Komturei der Templer und Johanniter in Chwarszczany - Formen des Denkmalschutzes (Błażej Skaziński, Bezirksdenkmalamt Zielona Góra, Niederlassung Gorzów Wielkopolski)
2. Geschichte entdecken auf Templerspuren (Maciej Sałański, Vereinigung "Szlak Templariuszy", Gudzisz)
3. Komturei Lietzen: Die Komturei Lietzen - ein kurzer Blick in Geschichte und Zukunft; Wolfram Seyfert, Lietzen)
4. Projekt Chwarszczany - Aktivitäten und Perspektiven (Dr. Przemysław Kołosowski, Dominika Siemińska, Projekt Chwarszczany)
5. Bedeutung der Ritter- und Priesterorden für Słońsk/Sonnenburg und die Region im Mittelalter - Teilprojekt für den Almanach terratransoderana (Dr. Waldemar Könighaus, Deutsches Historisches Institut Warschau; Annika Souhr, Bernd Vogenbeck, Institut für Angewandte Geschichte in Frankfurt)
6. Swobnica - die Templer und Johanniter (Roman Czejarek, Journalist, Warschau)
7. Gegenwartsgeschichte des Schlosses Swobnica (Olga Kulesza-Szerniewicz, Bezirksdenkmalschutz Szczecin)
8. Ältester Friedhof der Komturei Chwarszczany (Dr. Iwona Teul-Świniarska, Pommersche Medizinhochschule Szczecin)
9. "Der Ritterturm" von Chomętowo. Früherer Sitz der Kreuzritter-Vögte der Neumark (Dipl.-Ing. Arch. Henryk Jan Kustosz, Gorzów Wielkopolski, Dr. Przemysław Kołosowski, Projekt Chwarszczany)

Organizator projektu / Projektveranstalter

Urząd Gminy Boleszkowice / Gemeindeverwaltung Boleszkowice
ul. Gen. Świerczewskiego 24
74-407 Boleszkowice
 

Współpraca / Zusammenarbeit

Projekt Chwarszczany

Stowarzyszenie Szlak Templariuszy
 

Patronat honorowy nad projektem objęła / Ehrenschirmherrschaft über das Projekt:

Ewa Stanecka - Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków / Leiterin der Denkmalbehörde Westpommern
 

Patronat medialny / Mediale Schirmherrschaft:

Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu INTERREG IIIA  Polska (Województwo Zachodniopomorskie) - Maklemburgia Pomorze Przednie/ Branderburgia
Das Projekt wurde kofinanziert durch den Europäischen Fonds für regionale Entwicklung im Rahmen des Programms INTERREG IIIA Polska (Wojewodschaft Westpommern) - Mecklenburg Vorpommern / Brandenburg.

aktualne wiadomości